Dừng lại một chút

Đời sống cộng đoàn là trường học của tình yêu thương. Ở đó, chúng ta không chỉ học cách sống với những người mình yêu quý, nhưng còn là nơi ta đón nhận những chị em khác mình, khác tính với mình, khác cách suy nghĩ và đôi khi làm mình tổn thương. Vì thế, người sống đời thánh hiến cần học cách: “Dừng lại một chút trước khi nói, cầu nguyện một chút trước khi phản ứng, và dừng lại một chút để nghĩ đến tâm hồn người khác trước khi nghĩ đến cái đúng của mình”.

Có những lúc, chỉ một lời nói thiếu suy nghĩ, có khi lời nói đó chỉ mất vài giây để thốt ra, nhưng cũng đủ làm một tâm hồn đau rất lâu và tổn thương, và chỉ cần một phản ứng nóng giận sẽ làm mất đi sự bình an cho cả cộng đoàn. Vì thế, biết nhịn không phải là yếu đuối, biết dừng lại trước khi nói là một dấu hiệu của trưởng thành và có đời sống nội tâm.

Thánh Phaolô nhắn nhủ chúng ta: “Hãy chịu đựng và tha thứ cho nhau… Trên hết mọi đức tính, anh em phải có lòng bác ái”. (Cl 3,13-14). Nhịn không có nghĩa là cam chịu. Nhịn là biết đặt tình yêu cao hơn cái tôi, biết chọn bình an thay vì hơn thua, biết đem điều làm mình đau vào cầu nguyện thay vì lập tức đáp trả.

Đức Thánh Cha Phanxicô nhắc rằng: “Sự vội vàng và thiếu kiên nhẫn là những kẻ thù của đời sống thiêng liêng” một người sống có tình yêu thương thì không dễ nóng giận, không thúc ép người khác phải thay đổi ngay lập tức. Có lẽ vì thế, trước một lời nói làm mình chạnh lòng, trước một thái độ khiến mình khó chịu, chúng ta cần học cách là biết dừng lại một chút để lắng nghe lời thì thầm của Chúa nói trong lòng mình.

Trong đời sống thánh hiến, điều này càng cần thiết đối với những người được trao trách nhiệm. Có người từng nói: “Quyền bính đẹp nhất là quyền bính biết cúi xuống.” Người được trao trách nhiệm không chỉ được trao một công việc, mà còn được trao phó những tâm hồn.

Đức Giêsu nói: “Ai muốn làm lớn giữa anh em thì phải làm người phục vụ anh em.” (Mt 20,26). Và chính Người đã quỳ xuống rửa chân cho các môn đệ rồi nói: “Thầy đã nêu gương cho anh em, để anh em cũng làm như Thầy đã làm cho anh em.” (Ga 13,15).

Đó chính là vẻ đẹp của quyền bính Kitô giáo: “Càng được trao trách nhiệm, càng phải biết cúi xuống. Càng có quyền, càng phải biết phục vụ. Càng lãnh đạo, càng phải biết làm gương.” Bởi người lãnh đạo không chỉ điều hành công việc, mà còn góp phần tạo nên bầu khí của cộng đoàn. Một lời nói dịu dàng có thể nâng một tâm hồn lên. Một thái độ khiêm nhường có thể chữa lành một tổn thương. Một lời xin lỗi chân thành đôi khi có sức giáo dục hơn cả một bài huấn đức dài.

Và Đức Giêsu mời gọi: “Hãy học với tôi, vì tôi có lòng hiền hậu và khiêm nhường.” (Mt 11,29). Người lãnh đạo theo Tin Mừng không phải là người khiến người khác sợ mình, nhưng là người giúp người khác cảm nhận được sự hiện diện của Chúa qua chính cách mình sống.

Hơn nữa, đừng chỉ yêu quý những người hợp với mình. Cộng đoàn sẽ không bao giờ chỉ gồm những người hợp tính với chúng ta. Có người dễ gần, có người khó gần. Có người hiểu mình, có người không hiểu mình. Có người làm việc theo cách mình thích, có người hoàn toàn khác. Nhưng nếu chỉ yêu thương những người hợp với mình, chúng ta mới chỉ yêu theo cách tự nhiên của con người.

Đức Kitô mời chúng ta đi xa hơn. “Một cộng đoàn trưởng thành không phải là nơi mọi người giống nhau, mà là nơi những người khác nhau vẫn có thể thuộc về nhau trong Đức Kitô.” Vì thế, người có trách nhiệm càng cần biết dung hòa, biết lắng nghe và tránh tạo nên những khoảng cách vô hình giữa “người hợp với mình” và “người không hợp với mình”.

Trước khi sửa người khác, hãy để Chúa sửa mình. Có lẽ đây là điều khó nhất. Chúng ta dễ thấy người khác nóng tính, nhưng khó nhận ra sự nóng nảy của mình. Dễ thấy người khác thiếu bác ái, nhưng khó nhận ra một lời nói của mình đã làm ai đó tổn thương. Dễ muốn người khác thay đổi, nhưng khó quỳ xuống trước Chúa và thưa: “Lạy Chúa, xin bắt đầu từ con.”

Thánh Têrêsa Avila đã để lại một con đường rất đơn sơ: “Đừng để điều gì làm con xao xuyến, đừng để điều gì làm con sợ hãi, mọi sự rồi sẽ qua đi, chỉ Thiên Chúa là không thay đổi. Lòng kiên nhẫn đạt được tất cả, ai có Thiên Chúa thì không thiếu gì, chỉ Thiên Chúa là đủ.” Có lẽ người sống được điều ấy sẽ không còn quá dễ bị cuốn theo những lời nói, thái độ hay va chạm chung quanh. Khi lòng đã có Chúa, ta có thể nhịn mà không cay đắng, im lặng mà không oán hận, tha thứ mà không thấy mình thua cuộc.

Và rồi, đời sống cầu nguyện không còn chỉ là những giờ kinh đọc lên môi miệng. Cầu nguyện phải dần biến đổi cách chúng ta: Nói, nghe, lãnh đạo, phục vụ và yêu thương nhau. Thánh Têrêsa còn nhắc một điều thật đẹp trong cầu nguyện là: “Điều cốt yếu không phải là nghĩ nhiều, nhưng là yêu nhiều.”

Sau cùng, đời sống thánh hiến không được đo bằng chúng ta đã làm được bao nhiêu việc, đã điều hành giỏi đến đâu, hay đã khiến bao nhiêu người vâng phục mình. Điều quan trọng hơn là: Chúng ta đã làm cho người bên cạnh cảm nhận được Chúa chưa?

Và mỗi người chúng ta đều cần học một bài học giống nhau: Nói ít hơn một chút, và nói điều tích cực, điều tốt đẹp cho nhau, bớt nói xấu người chị em vắng mặt. Cầu nguyện nhiều hơn. Nhịn một chút. Lắng nghe nhiều hơn. Bớt cái tôi đi. Và để Chúa lớn lên trong mình. Bởi vì cuối cùng, điều đẹp nhất mà một người sống đời thánh hiến có thể để lại nơi cộng đoàn không phải là người ta nhớ mình đã nói gì, đã làm gì, hay đã nghiêm khắc thế nào. Mà là một cảm nhận rất nhẹ nhàng: “Ở bên chị ấy, tôi cảm nhận được một chút dịu dàng của Chúa. Hay người tôi đã từng sống chị rất tử tế, đạo đức, hiền lành có Chúa hiện diện nơi chị”. Và có lẽ, đó cũng là một trong những dấu chỉ đẹp nhất của một đời sống thật sự thuộc về Đức Kitô.

Tác giả: Lặng Thầm