Nụ cười – Hành lý không thể thiếu trên hành trình truyền giáo

“Mình nhìn thấy bạn lúc nào cũng nở nụ cười. Nhìn nụ cười của bạn, mình cũng thích đi tu luôn”.

Câu nói ngây ngô, giản dị của người bạn đi tìm hiểu ơn gọi vào nhà dòng trong kỳ tĩnh tâm năm ấy đã gieo vào lòng tôi một niềm xúc động sâu sắc. Khi đó, tôi cũng chỉ là một đệ tử đang chập chững những bước đầu tiên trên hành trình dâng hiến. Lời khen tặng hồn nhiên ấy không chỉ là một kỷ niệm đẹp, mà còn trở thành một chiếc gương soi, một câu hỏi lớn đánh động chiều sâu suy tư của tôi về căn tính người tu sĩ và sứ vụ truyền giáo. Hóa ra, sức hút của đời tu không nằm ở những điều cao siêu, mà ẩn hiện ngay trong niềm vui rạng rỡ trên khuôn mặt.

Từ câu nói đó, tôi nhận ra một sự thật: nụ cười là điều dễ làm nhất, là món quà nhỏ nhất mà bất kỳ ai trong chúng ta cũng có thể trao ban. Nó không đòi hỏi một trí tuệ uyên bác, không tốn kém tiền bạc, cũng chẳng cần một vị trí cao sang. Chỉ cần một nụ cười nhẹ, một ánh mắt lấp lánh, ta đã có thể trao tặng người đối diện một bầu khí ấm áp. Nụ cười chính là thứ “vốn liếng” tự nhiên nhất mà Thiên Chúa đặt trên môi mỗi người để làm chiếc cầu nối vạn năng. Khi ta mỉm cười, ta đang phát đi một thông điệp không lời của sự đón nhận: “Bạn được an toàn khi ở bên tôi”.

Thế nhưng, có một nghịch lý sâu sắc mà chúng ta thường bỏ quên: dù là việc nhỏ nhất và dễ làm nhất, nhưng nếu không thể trao ban nụ cười thì những điều lớn lao khác cũng khó có thể làm được. Nụ cười chính là phép thử đầu tiên và chân thực nhất cho lòng quảng đại của một con người. Làm sao chúng ta có thể nói về việc bao dung, tha thứ cho những lỗi lầm của tha nhân, khi ngay cả một nét mặt nhẹ nhàng, ta cũng không thể dành cho họ? Làm sao ta có thể cam kết hiến dâng cả thanh xuân cuộc đời cho một sứ vụ vĩ đại, nếu ngay cả một nụ cười – thứ hành lý nhẹ nhàng nhất – ta cũng keo kiệt giữ lại cho riêng mình?

Nếu trái tim ta khô cằn và khép kín đến mức không thể nở một nụ cười chân thành thì mọi hy sinh, mọi công trạng lớn lao khác cũng chỉ là gượng ép và giả tạo. Như Mẹ Thánh Têrêsa Calcutta đã từng nhắn nhủ: “Truyền giáo không phải là làm những việc lớn vĩ đại, mà làm những việc nhỏ bé với một tình yêu vĩ đại”. Và nụ cười chính là việc nhỏ bé mang tình yêu vĩ đại. Khi ta không vượt qua được “ngưỡng cửa” tối thiểu là sự tươi vui trên khuôn mặt, mọi bài thuyết giảng, mọi hành động bác ái của ta sẽ trở nên lạnh lẽo và khô cứng.

Nhìn sâu vào đời dâng hiến, nụ cười không phải là một kỹ năng giao tiếp được tập dượt trước gương, mà chính là “bản dịch Tin Mừng” bình dị nhất. Người ta thường bảo rằng, người chưa biết Chúa hiếm khi đọc Kinh Thánh qua sách vở trước; họ sẽ “đọc” Kinh Thánh qua chính khuôn mặt và cuộc sống của người Kitô hữu mà họ gặp gỡ. Thật vậy, làm sao chúng ta có thể mang một Tin Vui đi gieo vãi nếu trên môi lại vắng bóng nụ cười? Làm sao thuyết phục được ai về một Thiên Chúa tình yêu khi khuôn mặt người tu sĩ lúc nào cũng đăm chiêu, khắc khổ hay xa cách? Một nụ cười rạng rỡ, tự nhiên, tự bản chất đã là một lời chứng hùng hồn rằng: đời tu đang làm cho tôi hạnh phúc và con đường tôi đi tràn ngập bình an.

Trên vạn nẻo đường sứ vụ, người tu sĩ không phải lúc nào cũng gặp được hoa hồng. Sẽ có những ngày đôi chân mệt mỏi, những nơi đón nhận ta bằng sự thờ ơ, lạnh nhạt, thậm chí là những định kiến nặng nề. Chính những lúc ấy, một nụ cười cảm thông, kiên nhẫn và phó thác là thứ ngôn ngữ chạm đến lòng người nhanh nhất. Người tu sĩ mỉm cười không phải vì cuộc đời của họ không có thánh giá, nhưng vì họ biết mình được yêu và sở hữu một sự tự do nội tâm sâu kín. Nụ cười ấy giống như một ngọn lửa nhỏ, âm thầm thắp lên hy vọng cho những tâm hồn đang bước đi trong bóng tối của sự cô đơn và mệt mỏi mà họ vô tình mang trong mình.

Năm tháng trôi qua, tôi không còn là người bạn “đệ tử” hồn nhiên của những ngày ấy, nhưng lời nhắc nhở từ câu nói ấy vẫn còn nguyên giá trị. Nó là cái neo giữ tôi lại với căn tính cốt lõi của đời dâng hiến: thuộc về Chúa là thuộc về niềm vui. Tôi tự nhủ, nếu một ngày nào đó trên môi mình vắng bóng những nụ cười, ấy là “hành trang môn đệ” của tôi đang dần cạn kiệt.

Mỗi sớm mai thức dậy, sứ vụ đầu tiên của tôi không phải là những chương trình to tát, mà là mỉm cười tạ ơn Chúa, mỉm cười để sưởi ấm các chị em trong cộng đoàn và mang nụ cười ấy bước ra những ngõ hẻm của cuộc đời. Hành trình vạn dặm luôn bắt đầu bằng một bước chân nhỏ, và công cuộc truyền giáo vĩ đại đôi khi lại bắt đầu từ một nụ cười nhẹ nhàng, đầy yêu thương. Bởi vì, nếu không thể trao ban điều dễ nhất là nụ cười thì làm sao chúng ta có thể mang những điều lớn lao khác đến cho tha nhân?

Hôm nay, khi bước ra khỏi cánh cửa nhà mình để đến với mọi người, hành lý bạn mang theo đã sẵn sàng một nụ cười chưa?

Tác giả: Hạt bụi nhỏ