Hạnh phúc ảo!

Trong hành trình đời thánh hiến, niềm vui có thể đến từ những công việc mục vụ thành công, những người được giúp đỡ, những hoa trái tốt đẹp và cả những lời khen ngợi của người khác. Đó là những niềm vui chính đáng, giúp chúng ta thêm nhiệt thành với sứ mạng. Tuy nhiên, giữa niềm vui vì được cộng tác với Chúa và sự mãn nguyện khi bản thân được khẳng định có một ranh giới rất mong manh. Khi niềm vui phục vụ dần quy hướng về chính mình, chúng ta có thể rơi vào một thứ hạnh phúc ảo mà không dễ nhận ra.

Một trong những hình được Cha giảng phòng gợi lên để suy tư và cầu nguyện trong tuần tĩnh tâm năm 2026, đó là: Chiếc bình chứa những viên ngọc quý

Hãy hình dung một chiếc bình pha lê chứa những viên ngọc quý. Vì viên ngọc lấp lánh, chiếc bình được mọi người ngắm nhìn và trầm trồ khen ngợi. Dần dần, chiếc bình cảm thấy mình thật đặc biệt, rồi tưởng rằng vẻ đẹp và giá trị của viên ngọc cũng chính là của mình. Nó quên mất rằng mình chỉ là chiếc bình đang được trao phó một kho tàng quý giá.

Hình ảnh ấy có thể phản chiếu đời sống thánh hiến của chúng ta. Mỗi người được Chúa ban những khả năng, ân huệ và cơ hội phục vụ khác nhau. Những thành quả mục vụ thường là kết quả của ơn Chúa và sự cộng tác của nhiều người: người trực tiếp thực hiện, người âm thầm cầu nguyện, người nâng đỡ, góp ý và hy sinh phía sau. Thế nhưng, khi công việc thành công, người đảm nhận trách nhiệm chính thường là người được nhắc đến và khen ngợi. Nếu không tỉnh thức, chúng ta có thể dần nghĩ rằng thành quả ấy chủ yếu do mình tạo nên.

Lời khen tự nó không có gì sai, niềm vui trước thành quả cũng không đáng trách. Điều quan trọng là nhìn lại động lực sâu xa trong lòng: Tôi vui vì tình yêu Chúa được lan tỏa hay vì tên tuổi mình được biết đến? Tôi có nhận ra bàn tay Chúa và công sức của những người cùng cộng tác, hay đang âm thầm nhận lấy vinh quang về mình?

Từ chỗ vui vì được phục vụ, chúng ta có thể chuyển sang vui vì được ngưỡng mộ; từ chỗ biết ơn vì được cộng tác với Chúa, chúng ta có thể dần bám víu vào thành công để khẳng định giá trị bản thân. Khi ấy, chiếc bình đã bắt đầu quên mất nguồn gốc của kho tàng mình đang mang.

Một câu hỏi đặt ra để hồi tâm và xét mình: Tôi đang bám vào điều gì?

Hạnh phúc ảo không nhất thiết bắt nguồn từ những điều xấu xa, nhưng đôi khi ẩn mình ngay trong những việc tốt, những thành quả đáng quý và những lời khen tưởng như vô hại. Điều khiến hạnh phúc trở nên ảo là khi chúng ta lấy sự công nhận, danh tiếng và thành công làm thước đo giá trị bản thân, thay vì đặt nền tảng đời mình nơi tình yêu Thiên Chúa.

Vì thế, mỗi người cần can đảm nhìn lại lòng mình: Khi được khen ngợi, tôi có biết ơn hay trở nên lệ thuộc vào lời khen? Khi công việc không thành công, khi bị hiểu lầm hoặc không còn được giao những nhiệm vụ nổi bật, tôi có còn bình an không? Tôi có thể vui khi một chị em khác được tín nhiệm, được yêu mến và làm tốt hơn mình không?

Những câu hỏi ấy không nhằm khiến chúng ta phủ nhận niềm vui hay xem nhẹ thành quả, nhưng giúp thanh luyện động lực phục vụ. Bởi nếu niềm vui chỉ tồn tại khi được công nhận, chúng ta sẽ bất an khi bị lãng quên; nếu giá trị bản thân phụ thuộc vào thành công, chúng ta sẽ chao đảo trước thất bại. Trái lại, khi niềm vui bắt nguồn từ tình yêu Thiên Chúa, chúng ta vẫn có thể trung thành dù không ai biết đến, vẫn vui trước thành công của chị em và vẫn tìm thấy ý nghĩa trong những bổn phận âm thầm.

Thực vậy, giá trị của đời sống thánh hiến không chỉ được đo bằng kết quả công việc, mức độ ảnh hưởng hay tiếng tăm của người phục vụ. Những hy sinh không ai nhìn thấy, những lời cầu nguyện âm thầm và những công việc nhỏ bé vẫn mang giá trị lớn lao khi được thực hiện bằng tình yêu và lòng trung thành với Chúa.

Hạnh phúc thật là thuộc trọn về Chúa

Hạnh phúc đích thực của người sống đời thánh hiến bắt nguồn từ việc biết mình được Thiên Chúa yêu thương, được Ngài kêu gọi và được mời gọi thuộc trọn về Ngài. Khi nhận ra điều đó, chúng ta không còn phải tìm kiếm giá trị bản thân nơi những lời khen hay thành công, nhưng có thể tự do đón nhận mọi khả năng như ân ban và mọi sứ vụ như cơ hội để yêu thương, phục vụ.

Bám vào Chúa không có nghĩa là thờ ơ với công việc hay coi nhẹ thành quả. Đó là làm mọi việc với tinh thần trách nhiệm nhưng không chiếm hữu công trạng; vui trước những hoa trái nhưng biết tạ ơn Chúa và trân trọng sự cộng tác của mọi người; đón nhận lời khen với lòng biết ơn nhưng không để lời khen định nghĩa con người mình. Đó còn là sẵn sàng đảm nhận những công việc âm thầm mà vẫn cảm nhận niềm vui sâu xa vì mình đang sống cho Chúa.

Ước gì mỗi người chúng ta có đủ thinh lặng để nhìn sâu vào trái tim mình, nhận ra những niềm vui đang nuôi dưỡng đời sống và những bám víu đang âm thầm chi phối các chọn lựa. Xin cho chúng ta biết vui trước những thành quả mục vụ mà không quên Đấng trao ban, biết trân trọng những ân huệ mình nhận được mà không nhận chúng làm vinh quang riêng, và biết khiêm tốn cộng tác với chị em để tình yêu Chúa được lan tỏa.

Dù được nhiều người biết đến hay chỉ âm thầm phục vụ nơi một góc nhỏ của cánh đồng truyền giáo, mỗi chị em vẫn có thể sống bình an và hạnh phúc. Bởi chiếc bình không cần tự nhận mình là ngọc quý, nhưng chỉ cần trung thành gìn giữ và trao tặng kho tàng đã được ký thác. Người tu sĩ cũng không cần tìm kiếm vinh quang cho riêng mình, nhưng được mời gọi trở nên khí cụ đơn sơ để ánh sáng Thiên Chúa chiếu soi qua cuộc đời.

Hạnh phúc thật không phải là được người đời nhìn nhận, nhưng là biết mình thuộc về ai. Khi Chúa là điểm tựa của trái tim, chúng ta có thể đón nhận thành công trong khiêm tốn, đi qua thất bại trong bình an và trung thành yêu mến ngay cả trong những điều nhỏ bé, âm thầm nhất.

Tác giả: Giuse Phạm Loan