NGƯỜI NỮ TU MÂN CÔI SỐNG SỨ VỤ LOAN BÁO TIN MỪNG

Nt. M. Priscilla Trần Thị Thơm, Fmsr.

 “Thánh hiến” và “sứ vụ” là hai chiều kích làm nên đời sống người tu sĩ. Hai chiều kích này không thể chia lìa nhưng bổ túc cho nhau. Tu sĩ “ở trong sứ vụ” bởi chính sự thánh hiến là cho Thiên Chúa. Họ bước theo sát Đức Kitô trong lối sống và sứ vụ, họa lại hình ảnh của Người nơi đời sống của chính mình, để mỗi ngày được trở nên đồng hình, đồng dạng với Đức Kitô hơn.

1. Tu sĩ dấn thân thi hành sứ vụ bởi chính sự thánh hiến

Huấn Thị Phát Xuất Lại Từ Đức Kitô khẳng định rằng: Chính bởi sự thánh hiến, mà các tu sĩ được tiếp nối sứ mệnh của Đức Kitô Giêsu trên trần gian trong việc nhiệt tâm xây dựng Nước Thiên Chúa và hăng say mang ơn cứu rỗi đến cho mọi người, nhất là những người đau khổ, cô đơn, bệnh tật, cả đến những vùng ngoại ô nơi khó khăn… dẫu cho có gặp rủi ro hay phải hy sinh mạng sống, nhưng vì tình yêu Đức Kitô thúc bách, họ sẵn sàng ra đi dấn thân phục vụ[1]. Vì đó là sứ mệnh được trao phó bởi hồng ân thánh hiến nên người thánh hiến luôn phải nuôi dưỡng lửa truyền giáo, không ngừng làm cho Đức Kitô hiện diện ngay cả giữa những người không Kitô hữu, bằng đời sống khiết tịnh, khó nghèo, vâng phục, cầu nguyện và rao giảng Nước Thiên Chúa cho mọi người[2]. Bởi vậy, cuộc đời người thánh hiến phải luôn quy hướng về Thiên Chúa, bắt chước Chúa Kitô như Ngài đã sống: duy chỉ cho Thiên Chúa và thực hiện chương trình của Thiên Chúa trong mọi thời khắc của cuộc sống. Từ đó, họ trở nên phát ngôn viên của Chúa và phản chiếu hình ảnh của Ngài với một “đời sống hạnh phúc”. Đức thánh cha Phanxicô khẳng định: “ở đâu có các tu sĩ, ở đó có niềm vui”[3]; ngài còn nhấn mạnh: “Chính đời sống của các con phải nói lên rằng đây là một đời sống chiếu sáng niềm vui và vẻ đẹp của việc sống Tin Mừng và đi theo Đức Kitô”[4].

Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolo II cũng đặc biệt lưu ý tới lãnh vực này trong Tông huấn Đời sống Thánh hiến – “Vita Consecrata”: sứ mệnh của đời thánh hiến không ở trên bình diện lý thuyết, nhưng các tu sĩ tiếp tục sứ mệnh của Đức Kitô, đi theo Ngài một cách sát hơn bằng chứng tá đời sống của mình, để trở nên đồng hình đồng dạng với Đức Kitô[5]. Nói cách khác, mỗi tu sĩ tham gia vào công cuộc truyền giáo bằng chính đời sống của mình như dấu chỉ ngôn sứ, qua việc tuyên khấn các lời khuyên Tin Mừng[6]; họ phải dấn thân tích cực trong công việc tông đồ bởi chứng tá đời sống thánh hiến của họ[7]. Có thể nói, chứng tá đời sống chính là cách loan báo Tin Mừng thuyết phục nhất. Bởi vì, Giáo hội hôm nay đang rất cần các chứng tá công khai mà những người thánh hiến có thể trao tặng cho nhân loại. Như lời Thánh Giáo hoàng Phaolo VI đã nói: “con người thời nay sẵn lòng lắng nghe những chứng nhân hơn là các thầy dạy, và nếu họ có lắng nghe các thầy dạy là bởi vì các vị thầy này là những chứng nhân”[8].

Cùng với đó, sự hiện diện của người thánh hiến giúp cho Giáo Hội nhớ lại rằng bổn phận trước tiên là phục vụ Thiên Chúa cách vô điều kiện[9]. Bổn phận thứ hai của đời thánh hiến là tham gia vào sứ vụ ngôn sứ của Đức Kitô. Nghĩa là họ có sứ vụ làm chứng và trở nên kí ức sống động của Tin Mừng cho thế giới hôm nay qua việc sống tận căn các lời khuyên Tin Mừng. Thực vậy, khi sống ba lời khuyên Tin Mừng, các tu sĩ trở nên những dấu chỉ của Giáo Hội trong thế giới.

Hơn nữa, Đức thánh cha Phanxicô kêu gọi các tu sĩ “hãy đánh thức thế giới”[10], bởi vì đặc tính chính yếu của đời sống thánh hiến là ngôn sứ, và “đánh thức thế giới” là sống đặc tính ngôn sứ của họ. Như thế, các tu sĩ phải đánh thức thế giới bằng sự chu toàn những sứ mạng khác nhau, tùy theo hoàn cảnh, thời gian và lãnh vực hoạt động của hội dòng và theo khả năng riêng của mỗi người, trong sự hiệp thông với Giáo Hội. Tóm lại, người thánh hiến cần quy hướng tất cả vào Đức Kitô. Từ nơi Người, họ kín múc được nguồn sức mạnh của lòng hăng say và nhiệt thành hầu dấn thân thi hành sứ vụ, can đảm đi tới những vùng ngoại biên của cuộc sống để lan tỏa niềm vui Tin Mừng qua chính đời sống chứng tá ngôn sứ của mình.

2. Tu sĩ dấn thân thi hành sứ vụ theo mẫu gương của Mẹ Maria

Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II nhắc nhớ người thánh hiến sống theo mẫu gương của Đức Trinh nữ Maria – Người môn đệ đầu tiên; Mẹ đã chấp nhận đặt mình để phục vụ kế hoạch thần linh với sự dâng hiến trọn vẹn chính bản thân cho Thiên Chúa[11]. 

Trước hết, Mẹ là mẫu gương của người thánh hiến trong sự thinh lặng, trong việc lắng nghe Lời Chúa và kết hợp mật thiết với Chúa Giêsu. Vì thế, chúng ta được mời gọi noi gương Mẹ đi sâu vào đời sống nội tâm trong sự thinh lặng thẳm sâu, mau mắn lắng nghe Lời Chúa, sẵn sàng xin vâng và liên lỉ kết hợp với Người.

Tiếp đến, Mẹ là mẫu gương – Nhà truyền giáo đầu tiên. Nơi Mẹ, chúng ta nhìn thấy hình ảnh người loan báo Tin Mừng ngang qua đời sống đức tin, sự phục vụ, sự quan tâm tới những người nghèo, cả trong sự thấu hiểu những khó khăn của họ để làm trung gian chuyển cầu cho họ (x. Ga 2,1-12). Và như thế, người thánh hiến sẽ là trái tim, đôi chân, cánh tay nối dài của Chúa để ra đi, phục vụ, yêu thương hết mọi người nhờ việc chia sẻ giúp đỡ, từ thiện bác ái và quảng đại trao ban[12]. Theo gương Mẹ, chúng ta cũng được mời gọi ra khỏi chính mình để tìm kiếm tha nhân và mang Tin Mừng cứu độ đến cho họ qua việc sẵn sàng dấn thân, phục vụ theo tinh thần và cung cách của Mẹ Maria: luôn bận tâm tới ơn cứu độ của con người và chỉ cho họ biết rằng chính Chúa Giêsu mới là Đấng ban ơn cứu độ và ban niềm vui đầy tràn trên mỗi người. Có thể nói, Mẹ “là nhà truyền giáo ở gần để đồng hành với chúng ta trong cuộc sống, mở trái tim chúng ta cho đức tin với tình yêu mẫu tử. Như một người mẹ thật sự, Mẹ bước đi với chúng ta, chiến đấu với chúng ta, và liên lỉ làm cho chúng ta cảm nghiệm sự gần gũi của tình yêu Thiên Chúa”[13], Mẹ sẽ giúp chúng ta thực hiện tròn đầy sứ mạng loan báo Tin Mừng cho tất cả mọi người.

3. Người Nữ Tu Mân Côi thi hành sứ vụ theo đặc sủng Dòng

Riêng đối với chị em Mân Côi, sứ mệnh truyền giáo là nhiệm vụ tất yếu, phát xuất từ tinh thần bác ái của Dòng.  Do đó, Đức Cha Tổ phụ Đaminh Maria Hồ Ngọc Cẩn dạy rằng: “Với sứ mệnh truyền giáo, bằng con đường phục vụ, tinh thần riêng của chị em là thực hành đức bác ái của Phúc Âm như Chúa Kitô đã truyền dạy. Do đó, trong mọi công việc, hành vi, lời nói, đặc điểm nổi bật nơi các nữ tu Mân Côi là lòng bác ái phát xuất từ tình yêu tri kỉ với Chúa Kitô” (HL.4).

Tiếp đến, ngài kêu mời: “chị em phải có lòng hăng hái, sẵn sàng hiến thân cộng tác vào chương trình cứu độ của Chúa Kitô, bằng việc rao giảng Tin Mừng, củng cố đức tin cho mọi người và đem ơn cứu độ đến cho họ”[14]. “Trong bất cứ công việc nào, mục tiêu duy nhất chị em phải nhắm đến là làm vinh danh Chúa, hiển danh Mẹ Maria và mưu ích cho các linh hồn. Chị em phải thi hành mọi bổn phận Tông đồ với ý hướng siêu nhiên, tránh những thái độ tranh chấp, ích kỷ, vụ lợi, cầu danh. Thiếu ý hướng siêu nhiên những hoạt động tông đồ của chị em không đem lại lợi ích nào cho mình, cho các linh hồn và không đáng hưởng công phúc gì, vì đã được thưởng ở đời này rồi” (NQ 254).

Hơn nữa, để sự dấn thân của chị em mang lại kết qủa trong việc Tông đồ, Đức thánh cha Phanxicô cũng khuyên nhủ: người tông đồ phải có kinh nghiệm gặp gỡ Chúa Kitô, say mê Ngài và phải kiên trì làm mới lại mối tương quan mật thiết của chị em với Chúa mỗi ngày[15]. Chính nhờ những cuộc gặp gỡ mới như thế, chị em sẽ có lửa nhiệt thành để đến với tha nhân, đặc biệt đến với những người nghèo ở những vùng ngoại ô xa xôi. Đây cũng là lý do làm tăng số những ơn gọi sống đời thánh hiến. Vì “Ở đâu có sự sống, nhiệt tình và ước muốn đem Đức Kitô đến cho người khác, ở đó sẽ nảy sinh các ơn gọi đích thực[16]. Lòng nhiệt thành được nói đến ở đây không phải là những giây phút hay cảm xúc nhất thời, nhưng là lòng nhiệt thành của đức Tin, đức Cậy, đức Mến. Đây chính là hồn sống của người Nữ Tu Mân Côi. Tuy nhiên, khi dấn thân trong sứ mệnh tông đồ, chị em luôn phải đối diện với những thách đố bên trong và bên ngoài. Nhưng chính nhờ sức mạnh từ những cuộc gặp gỡ Thiên Chúa và lòng yêu mến Đức Trinh Nữ Maria, chúng ta sẽ vượt qua những ảo tưởng của một xã hội đang ngập chìm trong bầu khí tự do quá mức, để xây dựng một đời sống mật thiết với Chúa Kitô, sống tròn đầy tình yêu giao ước với Người.

Do đó, món quà tốt nhất mà mỗi nữ tu Mân Côi có thể trao tặng cho tha nhân “chính là phục vụ với tinh thần và cung cách của Chúa Giêsu và Mẹ Maria”. Nghĩa là, chị em cần có một đời sống cởi mở, vui tươi, khiêm nhường, bác ái, luôn tín thác vào Chúa và phải dứt khỏi những ràng buộc trần tục, ngay cả những cái mà thế gian nghĩ rằng chúng quan trọng như tiền bạc, danh vong, chức quyền…(x. Mt 10,1-10). Và điều quan trọng hơn cả, chị em phải có tình yêu và sự bình an của Chúa trong tâm hồn. Đây là hồng ân cao quí Chúa ban và chỉ những ai thoát khỏi những ràng buộc trần thế, họ mới cảm nghiệm được điều đó. Như vậy, chị em cần ý thức rằng: ơn gọi là một “hồng ân cao quý” để gìn giữ và sống thâm sâu ý nghĩa đời thánh hiến của mình bằng cách:

• Hãy luôn luôn tìm hạnh phúc từ Chúa và chú tâm vào Thiên Chúa hơn bất cứ điều gì khác trong cuộc sống, để đối lại với sự tục hóa đang lan tràn.
• Hãy xây dựng tình huynh đệ trong cộng đoàn để đối lại với chủ nghĩa cá nhân, chỉ biết chăm lo cho bản thân.
• Hãy dấn thân phục vụ tha nhân để chống lại những bất công và sự nghèo đói trong xã hội.

Đây cũng là điều mà Đức Giáo hoàng Phanxicô đã nói và chờ đợi từ những người thánh hiến: “Chúng ta được kêu gọi để cảm nghiệm và tỏ ra rằng Thiên Chúa có khả năng lấp đầy con tim của chúng ta và làm cho chúng ta hạnh phúc, mà không cần đi tìm hạnh phúc ở nơi khác; tình huynh đệ đích thực được sống trong các cộng đoàn nuôi dưỡng niềm vui của chúng ta”[17]. Ngoài ra, bằng việc hiến thân trọn vẹn để phục vụ Giáo hội và mọi người, chị em sẽ làm cho đời thánh hiến của mình trở nên hoàn hảo. Đó là cách chị em làm cho Giáo hội tỏa sáng và xinh đẹp bởi sự thánh thiện. Thánh Gioan Phaolo II cũng khẳng định điều này khi nói rằng: “mỗi nhà truyền giáo chỉ đích thực là nhà truyền giáo khi dấn thân sống thánh thiện, vì sự thánh thiện là nền tảng cốt yếu và là điều kiện không thể thay thế được để chu toàn sứ vụ cứu độ của Giáo Hội”[18].

Mặt khác, để dấn thân thi hành tốt sứ vụ, chị em cũng cần một sự từ bỏ, và một sự chọn lựa dứt khoát; từ bỏ lòng hận thù, hay chia rẽ để chọn lấy và nuôi dưỡng tinh thần tha thứ, sự khiêm nhường, thương cảm và bình an. Vì chỉ khi chúng ta can đảm quên đi chính mình thì lúc đó chúng ta mới có thể dấn thân phục vụ tha nhân cách vô điều kiện. Có thể nói rằng yêu thương và phục vụ hiệp nhất với nhau. Phục vụ là quên chính mình. Cần phải có một tâm hồn cao cả mới có thể giúp đỡ tha nhân ngày này qua ngày khác, ngay cả nếu có bị chỉ trích hoặc ngược đãi, vẫn cần phải sẵn sàng giúp đỡ và không chờ đợi những lời khen ngợi.

Như vậy, mỗi chị em luôn phải ý thức không ngừng nỗ lực từ bỏ cái tôi ích kỷ của mình để tạo cho mình cuộc sống chỉ biết yêu thương và phục tha nhân, như đang phục vụ, băng bó và chữa lành những vết thương nơi chính thân mình Đức Kitô; chị em cố gắng giúp họ nhìn nhận phẩm giá làm người, giúp họ tìm thấy niềm vui, sự bình an, đặc biệt tìm thấy chính Chúa để họ có thể sống lành và chết lành[19].

Ước mong mỗi chị em Mân Côi không ngừng canh tân chính mình để ngày càng trở nên những nữ tu thánh thiện – nhà truyền giáo đích thực, nhiệt tâm dấn thân thi hành sứ vụ theo như lòng Chúa mong muốn và theo tinh thần của Đấng Sáng Lập Dòng.

 Trung Linh, ngày 30/10/2024

[1] X. Huấn thị Phát Xuất Lại Từ Đức Kito (XPL), số 9,

[2] X. Gioan Phaolo II, Tông huấn Đời sống Thánh Hiến (TH), số 77

[3] ĐTC Phanxicô, Tông huấn Niềm Vui Tin Mừng (24/11/2013), số 14

[4] ĐTC Phanxicô, Tông thư Năm Đời Sống Thánh Hiến (21/11/2014), P. II, số 1.

[5] X. TH, số, 72

[6] GL, số 573§1

[7] GL, số. 673

[8] ĐTC Phaolo VI, Bài phát biểu với các thành viên của “Hội Đồng Giáo Dân” (02/10/ 1974)

[9] X. TH, số 25

[10] ĐTC. Phanxicô, Thư Năm Đời Sống Thánh hiến (2014), Phần 2, số 2

[11] X. TH, số 18

[12] X. Lm.Trần Ngọc Đăng, Tìm hiểu Văn kiện Đời tu, tr. 71.

[13] X. Đức Thánh Cha Phanxicô, Tông huấn Niềm Vui Tin mừng, số 286-287

[14] Hồ Ngọc Cẩn, Thói lệ, Lễ phép Dòng Con Đức Mẹ Mân Côi Bùi Chu, Trung Linh 1964, tr. 79

[15] X. Tông huấn Niềm Vui Tin mừng, số 1-3

[16] Xem Tông huấn Niềm Vui Tin mừng, số 107

[17] Trích Tông Thư Năm Đời sống Thánh hiến, số 1.

[18] Gioan Phaolo II, Tông huấn “Sứ vụ Đấng Cứu Chuộc”, số 90

[19] X. Lm.Trần Ngọc Đăng, Tìm hiểu Văn kiện Đời tu, tr. 74